postheadericon Komórki nowotworowe

Jeśli mimo tych wszystkich barier komórki nowotworowe dotrą do odległych narządów, to – ze względu na odmienność środowiska-z reguły obumierają. Gdyby przetrwały, czyha na nie potęga miejscowych i uogólnionych mechanizmów obronnych. Zdarza się jednak, że siły odpornościowe nie zniszczą komórek nowotworowych rozpoczyna się wtedy ich miejscowy rozrost i naciekanie – powstaje ognisko przerzutowe. Tak, w wielkim skrócie, rozwijają się nowotwory złośliwe (patrz rys. 4).

A) Zdrowa tkanka B) Powstałe zaburzenie może być „naprawione” na poziomie wewnątrzkomórkowym (np. reperacja uszkodzonego promieniowaniem DNA) C) Komórka nowotworowa ma na powierzchni nieprawidłowe antygeny błonowe pobudzające układ immunologiczny. Antygeny powodują powstanie przeciwciał, które np. z enzymami krążącymi we krwi (układ dopełniacza) powodują rozpuszczenie – strawienie nieprawidłowych komórek. Komórki żerne pożerają (fagocytoza) komórki posiadające obce antygeny D) Im więcej nieprawidłowych komórek przybywa, tym silniejsze pobudzenie układu odpornościowego (więcej antygenów) – napływa coraz więcej komórek żernych i przeciwciał powodujących niszczenie komórek raka E) Nawet, gdy komórki raka zostaną wypłukane przez krew lub chłonkę, ulegają zniszczeniu w węzłach chłonnych lub śledzionie (działających jak sito) skupiających komórki układu odpornościowego. Gdyby jednak doszło do przerzutu, takie same mechanizmy obronne działają w nowym miejscu (fazy C, D i E)

Jest wiele zjawisk sprzyjających powstawaniu nowotworów złośliwych. Wśród nich należy wymienić: – kontakt z substancjami rakotwórczymi, tzw. karcinogenami (np. z benzopyrenem znajdującym się w dymie tytoniowym i uważanym za główny czynnik powstawania raka płuc u palaczy)

– sposób odżywiania się (np. dieta uboga w błonnik, a bogata w tłuszcze zwierzęce wiązana jest z wyższą zapadalnością na raka jelita grubego i gruczołu piersiowego)

– wielokrotnie powtarzany uraz mechaniczny (np. rak języka po-wstający w miejscu drażnienia przez źle dopasowaną protezę) – wrodzona skłonność do nowotworów – w materiale genetycznym każdego człowieka są geny, tzw. onkogeny, których uczynnienie może spowodować przemianę komórek w nowotwór złośliwy (obserwuje się np. wyższe prawdopodobieństwo zachorowania na raka gruczołu piersiowego u kobiet, których matka lub siostra cierpiały na tę chorobę

– promieniowanie jonizujące i ultrafioletowe (np. nadmierne opalanie się) – zakażenie wirusami onkogennymi (np. chłoniak Burkitta w zakażeniu wirusem Epstein-Barr). A jednak niewiele spośród osób narażonych na te czynniki choruje. O tym, dlaczego tak jest, piszę w dalszych rozdziałach.

One Response to “Komórki nowotworowe”

Leave a Reply